मध्य रेल्वेच्या सोलापूर विभागाने, सोलापूर जिल्ह्यातील आयओसीएल पाकणी साइडिंगवर जानेवारी २०२६ पर्यंत पेट्रोलियम उत्पादनांच्या लोडिंगमध्ये मजबूत आणि सातत्यपूर्ण वाढ नोंदवून मालवाहतूक कामकाजात एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे.
मालवाहतूक लोडिंग कामगिरी
आयओसीएल पाकणी साइडिंगवर पेट्रोलियम, तेल आणि वंगण लोडिंगची पहिली कार्यवाही २८ जानेवारी २०२५ रोजी करण्यात आली, जी भारतीय रेल्वे आणि इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन लिमिटेड साठी एक ऐतिहासिक घटना ठरली. कामकाज सुरू झाल्यापासून, वर्षाभरातील कामगिरी अत्यंत समाधानकारक राहिली आहे.जानेवारी २०२६ पर्यंत ३०१ रेक यशस्वीरित्या लोड करण्यात आले.सोलापूर विभागासाठी ४४.२ कोटी रुपयांचा मालवाहतूक महसूल निर्माण झाला.
प्रमुख गंतव्यस्थाने
पाकणी येथून सेवा दिली जाणारी प्रमुख गंतव्यस्थाने खालीलप्रमाणे आहेत:
- हिरेनंदुरू, कर्नाटक
- मिरज, महाराष्ट्र
- विजयपुरा, कर्नाटक
- देसूर, कर्नाटक
- नवलूर, कर्नाटक
- रामगुंडम, तेलंगणा
हे अनेक राज्यांमध्ये व्यापक प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी दर्शवते.
हाताळली जाणारी उत्पादने
पाकणी साइडिंग विविध प्रकारची पेट्रोलियम उत्पादने हाताळते, जसे की
- हाय स्पीड डिझेल (HSD)
- मोटर स्पिरिट (MS)
हे कार्यक्षम, सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक रेल्वे मार्गाने इंधनाच्या वाहतुकीस मदत करते.
पाकणी साइडिंगचे परिवर्तन
आयओसीएल पाकणी साइडिंग एक धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे लॉजिस्टिक केंद्र म्हणून उदयास आले आहे. ही महाराष्ट्रातील पहिली आयओसीएल रेक-लोडिंग सुविधा, भारतातील आयओसीएलचे ९वे विशेष मार्केटिंग रेक-लोडिंग ठिकाण आणि देशभरातील रिफायनरीसह एकूण १८वे ठिकाण बनले आहे.
मूळतः १९९६ मध्ये अधिसूचित केलेल्या आयओसीएल पाकणी साइडिंगमध्ये पूर्वी मर्यादित प्रमाणात पेट्रोलियम मालाची आवक होत होती. २०२५ मध्ये बाह्य लोडिंग कामकाज सुरू झाल्यामुळे, ही साइडिंग आता मोठ्या प्रमाणावर पेट्रोलियम मालाची वाहतूक हाताळत आहे, ज्यामुळे तिचे या प्रदेशासाठी एक प्रमुख मालवाहतूक केंद्रामध्ये रूपांतर झाले आहे. हा महत्त्वाचा मालवाहतूक उपक्रम कोयाली (वडोदरा) ते पाकणी (सोलापूर) पर्यंतच्या ७५२ किमी लांबीच्या समर्पित पाइपलाइनद्वारे समर्थित आहे, जी कोयाली-अहमदनगर-सोलापूर पाइपलाइन (KASPL) म्हणून ओळखली जाते. ही पाइपलाइन २०२३ मध्ये कार्यान्वित झाली असून तिची स्थापित क्षमता ५.० दशलक्ष मेट्रिक टन प्रतिवर्ष (MMTPA) आहे. तिचे मूळ पंपिंग स्टेशन कोयाली रिफायनरी जवळ डुमाड येथे आहे आणि महाराष्ट्रातील मनमाड, अहमदनगर आणि सोलापूर येथे टर्मिनल्स आहेत. पेट्रोलियम उत्पादने कोयाली रिफायनरीमधून पाइपलाइनद्वारे पाकणी डेपोपर्यंत अखंडपणे पोहोचवली जातात आणि त्यानंतर रेल्वे रेकद्वारे जवळच्या डेपो आणि उपभोग केंद्रांपर्यंत वितरित केली जातात, ज्यामुळे सुरक्षितता, कार्यक्षमता आणि विश्वासार्हता सुनिश्चित होते.
आयओसीएल पाकणी साइडिंगवर पेट्रोलियम उत्पादनांच्या लोडिंगमधील दमदार कामगिरी ही भारतीय रेल्वे आणि आयओसीएल यांच्यातील प्रभावी समन्वयाचा पुरावा आहे. मध्य रेल्वेचा सोलापूर विभाग मालवाहतूक क्षमता वाढवण्यासाठी, महसूल वाढवण्यासाठी आणि महाराष्ट्र, शेजारील राज्ये व संपूर्ण देशाच्या आर्थिक विकासात योगदान देण्यासाठी कटिबद्ध आहे.
