सोलापूर- पर्यावरण संवर्धन म्हटलं की अनेकदा केवळ वृक्षारोपणाचीच चर्चा होते. मात्र, झाडे लावण्याइतकेच आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या वृक्षांचे जतन आणि संवर्धन करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. हाच संदेश देत ‘एक घर, एक झाड’ या उपक्रमाचे प्रणेते डॉ. सूर्यप्रकाश कोठे यांनी शहरातील जुन्या वृक्षांच्या संरक्षणासाठी आणखी एक महत्त्वाचा उपक्रम हाती घेतला आहे.
सोलापूर शहरातील अनेक मुख्य रस्ते, मंदिरे, समाजमंदिरे आणि सार्वजनिक ठिकाणांभोवती वर्षानुवर्षे काँक्रिटीकरण करण्यात आले आहे. या काँक्रिटीकरणामध्ये अनेक मोठ्या वृक्षांच्या बुंध्याभोवतीही सिमेंट-काँक्रीट टाकण्यात आल्याने झाडांच्या मुळांपर्यंत पाणी आणि हवा पोहोचणे कठीण झाले आहे. परिणामी अनेक झाडांची वाढ खुंटत असून काही झाडे हळूहळू कमकुवत होत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे.ही बाब लक्षात आल्यानंतर डॉ. सूर्यप्रकाश कोठे यांनी तात्काळ याची दखल घेत शहरातील अशा झाडांची पाहणी केली. त्यानंतर झाडांच्या बुंध्याभोवतीचे काँक्रिटीकरण काढून माती मोकळी करण्याचे काम सुरू करण्यात आले आहे.या कामामुळे पावसाचे पाणी तसेच नागरिकांनी घातलेले पाणी थेट झाडांच्या मुळांपर्यंत पोहोचणार आहे. त्याचबरोबर मुळांना आवश्यक असलेली हवा मिळाल्याने झाडांची नैसर्गिक वाढ होण्यास मदत होणार असून त्यांचे आयुष्यही वाढणार आहे.
‘एक घर, एक झाड’ या उपक्रमांतर्गत शहरात मोठ्या प्रमाणावर वृक्षारोपण करणारे डॉ. सूर्यप्रकाश कोठे आता केवळ नवीन झाडे लावण्यापुरते मर्यादित न राहता, आधीपासून शहराची शान असलेल्या मोठ्या वृक्षांचे संवर्धन आणि संरक्षण करण्यावरही विशेष भर देत आहेत. वृक्षारोपणासोबतच विद्यमान वृक्षांचे संगोपनही तितकेच आवश्यक आहे, हा संदेश त्यांच्या या कृतीतून स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
पर्यावरणाचे संतुलन राखण्यासाठी आणि पुढील पिढ्यांना हिरवेगार शहर देण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाने झाडे लावण्याबरोबरच आजूबाजूच्या झाडांची काळजी घेणे, त्यांना नियमित पाणी देणे आणि त्यांच्या मुळांभोवती अडथळा निर्माण करणारे काँक्रिटीकरण टाळणे आवश्यक असल्याचे आवाहनही या उपक्रमाच्या माध्यमातून करण्यात येत आहे.
वृक्षारोपण ही केवळ सुरुवात असते; पण त्या वृक्षांचे आयुष्यभर जतन आणि संवर्धन करणे, हीच खरी पर्यावरणाची सेवा आहे. डॉ. सूर्यप्रकाश कोठे यांच्या या उपक्रमातून नेमका हाच संदेश संपूर्ण शहराला दिला जात आहे.
