झारखंड : केसरच्या उत्पादनासाठी आतापर्यंत काश्मीर प्रसिद्ध होतं. पूर्ण देशात केसरची पूर्तता ही काश्मीरमधूनच केली जाते. परंतु आता केसरसाठी काश्मीरलाही पर्याय निर्माण झालाय. झारखंडच्या चतरामध्ये मोठ्या प्रमाणात केसरची शेती केली जाते. जिल्ह्यातील सिमरिया प्रखंडच्या चलकी आणि सेरंगदाग गावात गरिबीत दिवस काढणाऱ्या महिलेनं जेएसएलपीएस संस्थेच्या मदतीनं केसरची शेती करून गरिबी दूर केलीय. या गावातील महिला केसरची शेती करून देशभरातील महिलांसाठी एक आदर्श बनल्या आहेत.
मिनी अफगाणिस्तानच्या नावानं प्रसिद्ध असलेल्या चतरामध्ये केसरची शेती
मिनी अफगाणिस्तानच्या नावानं प्रसिद्ध असलेल्या चतरामध्ये आता केसरची शेती केली जाते. ही महिला पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या आत्मनिर्भर भारत अभियानाला हातभार लावण्यात ही महिला गुंतलेली आहे. या महिलांनी ऑक्टोबरमध्ये केसरची लागवड केली होती. सहा ते सात महिन्यांत केसर तयार होते. यातून महिलांची चांगली कमाई होत असून, मालामाल होऊ शकतात.
जेएसएलपीएस संस्था महिलांना केसरची शेती करण्याचं प्रशिक्षण देते. गावातल्या सरिता देवी नावाच्या महिलेनं सांगितलं की, जेएसएलपीएस समूहानं केसरची शेती करण्याचं प्रशिक्षण घेतलं आहे. त्यानंतर कर्ज घेऊन केसरचं बियाणं खरेदी करण्यात आले आहेत. गावातील महिला तीस हजारांचं कर्ज घेऊन केसरची शेती करत असल्याचं राजकुमारी देवी सांगतात.
80 हजारांपासून एक लाख रुपये प्रतिकिलो भाव
एप्रिलपर्यंत शेती तयार होण्याची शक्यता आहे. बाजार गुणवत्तेच्या आधारावर केसरला 80 हजारांपासून एक लाख रुपये प्रतिकिलो भाव मिळतो. याची शेती जेएसएलपीएस संस्थेच्या देखरेखीखाली पूर्णतः जैविक पद्धतीने केली जाते. सहा ते सात महिन्यात केसरचं पीक तयार होतं. त्याच्या फुलांना सुखवून एकत्र केलं जातं. ज्याची तपासणी सरकारी प्रयोगशाळेत केली जाते. गुणवत्तेत उत्तीर्ण झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना प्रमाणपत्र दिलं जातं. त्याच आधारावर शेतकऱ्यांना 80 हजार ते एक लाख रुपयांपर्यंतचा फामहिला यदा होतो.
